Moshi Accident Search Operation Completed After 81 Hrs
मोशी दुर्घटना : 81 तासांची झुंज, 9 निष्पाप कामगारांचा मृत्यू आणि अनेक अनुत्तरित प्रश्न…
पिंपरी-चिंचवडमधील मोशी येथील कचरा डेपो दुर्घटनेने संपूर्ण महाराष्ट्रासह देश हादरला. तब्बल 81 तास सुरू असलेल्या शोध व बचाव मोहिमेनंतर अखेर रविवारी पहाटे शोधकार्य संपुष्टात आले. या भीषण दुर्घटनेत 9 कामगारांचा दुर्दैवी मृत्यू झाला असून 14 जणांची सुखरूप सुटका करण्यात आली आहे.
मात्र या संपूर्ण घटनेने अनेक गंभीर प्रश्न उपस्थित केले आहेत. आर्थिकदृष्ट्या देशातील सर्वात सक्षम आणि एकेकाळी आशियातील सर्वाधिक महसूल असलेल्या महानगरपालिकांपैकी एक म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिकेकडे अशा प्रकारच्या आपत्कालीन परिस्थितीला तोंड देण्यासाठी आवश्यक अत्याधुनिक यंत्रणा आणि साधनसामग्री पुरेशी होती का? हा प्रश्न आता सर्वसामान्य नागरिक उपस्थित करत आहेत.
कचऱ्याचा डोंगर कोसळून एका प्रशासकीय इमारतीवर पडला आणि त्या ढिगाऱ्याखाली अडकलेल्या कामगारांना बाहेर काढण्यासाठी तब्बल 81 तासांचा कालावधी लागला. आधुनिक संसाधने, तांत्रिक उपकरणे आणि आपत्कालीन व्यवस्थापनाच्या दृष्टीने सक्षम मानल्या जाणाऱ्या शहरात एवढा विलंब का झाला? हा प्रश्न आता चर्चेचा विषय ठरला आहे.
याहूनही वेदनादायी बाब म्हणजे, मृत कामगारांचे नातेवाईक सलग तीन दिवस प्रशासन आणि शासनाकडे आर्त विनवण्या करत होते. आपल्या प्रियजनांना जिवंत बाहेर काढण्यासाठी त्यांनी वारंवार यंत्रणेला साद घातली. त्यांच्या भावना, वेदना आणि असहाय्यता वेळेत समजून घेण्यात स्थानिक प्रशासन आणि संबंधित यंत्रणा अपयशी ठरल्या का, अशी भावना अनेक नागरिक व्यक्त करत आहेत.
(टीप : वरील परिच्छेद हा उपलब्ध घडामोडींवर आधारित सार्वजनिक चर्चेतील प्रश्न आणि नागरिकांकडून व्यक्त होत असलेल्या भावना दर्शवितो.)
कशी घडली दुर्घटना? (Moshi Accident Search Operation Completed After 81 Hrs)
8 जुलै रोजी दुपारी सुमारे 1.30 वाजता मोशी येथील कचरा डेपोमध्ये असलेल्या वेस्ट-टू-एनर्जी प्रकल्पाच्या तीन मजली प्रशासकीय इमारतीवर प्रचंड कचऱ्याचा डोंगर कोसळला. मुसळधार पावसामुळे कचऱ्याचा मोठा ढिगारा सरकल्याने ही दुर्घटना घडली.
या घटनेत एकूण 23 कामगार ढिगाऱ्याखाली अडकले होते.
14 जणांची सुटका, 9 जणांचा मृत्यू
बचाव पथकांनी अविरत प्रयत्न करत 14 कामगारांना सुरक्षित बाहेर काढले. मात्र, उर्वरित 9 कामगारांचा दुर्दैवी मृत्यू झाला.
शनिवारी मध्यरात्री सुमारे 1.30 वाजता नवव्या कामगाराचा मृतदेह सापडल्यानंतर तब्बल 81 तास चाललेली शोधमोहीम अधिकृतरीत्या समाप्त करण्यात आली.
बचाव कार्यात अनेक अडचणी
घटनेची माहिती मिळताच NDRF, भारतीय लष्कर, PMRDA, अग्निशमन दल आणि स्थानिक प्रशासन घटनास्थळी दाखल झाले.
मात्र बचावकार्यात अनेक अडथळे निर्माण झाले.
सततचा मुसळधार पाऊस
कचऱ्याचे प्रचंड ढिगारे
मोठ्या प्रमाणात निर्माण झालेला विषारी मिथेन वायू
इमारत अधिक कोसळण्याचा धोका
या सर्व परिस्थितीत बचाव पथकांना ऑक्सिजन सिलिंडरच्या साहाय्याने काम करावे लागले.
मृत कामगारांची नावे (Moshi Accident Search Operation Completed After 81 Hrs)
- भावेश वाणी
- वामन दगडू कसबे (50)
- सुनील कोरके (38)
- राहुल धोंडीराम गायकवाड (36)
- नागेश सर्जेराव गायकवाड (29)
- सनी अशोक माने (34)
- महेश कुंभार (32)
- रणजीत पाटील (22)
- अक्षय सावंत (33)
भावेश वाणीचा मृतदेह तिसऱ्या दिवशी सापडला
दुर्घटनेनंतर सलग तीन दिवस बचावकार्य सुरू होते. 10 जुलै रोजी 34 वर्षीय भावेश मोहन वाणी यांचा मृतदेह बाहेर काढण्यात आला. त्यानंतर आणखी काही मृतदेह सापडत गेले आणि अखेर शनिवारी मध्यरात्री नवव्या कामगाराचा मृतदेह बाहेर काढण्यात आला.
नातेवाईकांचा संताप
शोधकार्याला होत असलेल्या विलंबामुळे मृत आणि बेपत्ता कामगारांच्या नातेवाईकांनी प्रशासनाविरोधात तीव्र संताप व्यक्त केला. स्थानिक लोकप्रतिनिधींनीही बचावकार्याचा वेग वाढवण्याची मागणी केली होती.
उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार यांची घटनास्थळी भेट
शनिवारी उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा पवार यांनी घटनास्थळी भेट देत बचावकार्याचा आढावा घेतला.
यावेळी त्यांनी ही घटना अत्यंत दुर्दैवी असल्याचे सांगत मृतांच्या कुटुंबीयांप्रती शासन संवेदनशील असल्याची प्रतिक्रिया दिली. त्यांनी विषारी मिथेन वायू आणि सततच्या पावसामुळे बचावकार्यात मोठ्या अडचणी निर्माण झाल्याचेही नमूद केले.
या दुर्घटनेतून काय शिकणार? (Moshi Accident Search Operation Completed After 81 Hrs)
मोशी दुर्घटनेने केवळ एका अपघाताची नव्हे, तर आपत्कालीन व्यवस्थापन, औद्योगिक सुरक्षा, कचरा व्यवस्थापन आणि महानगरपालिकांच्या आपत्ती प्रतिसाद क्षमतेवर गंभीर प्रश्न उपस्थित केले आहेत.
अशा दुर्घटना पुन्हा घडू नयेत यासाठी जबाबदारी निश्चित करणे, आधुनिक बचाव यंत्रणा उभारणे, सुरक्षा नियमांची कठोर अंमलबजावणी करणे आणि कामगारांच्या जीविताला सर्वोच्च प्राधान्य देणे ही काळाची गरज असल्याचे मत नागरिक व्यक्त करत आहेत.
[…] […]
[…] […]