Lasalgaon APMC Farmers Hunger Strike
लासलगाव : लासलगाव कृषी उत्पन्न बाजार समितीत शेतीमाल विक्रीसाठी येणाऱ्या शेतकऱ्यांच्या विविध प्रश्नांकडे तातडीने लक्ष देऊन ठोस निर्णय घ्यावेत, अशी मागणी शेतकरी प्रतिनिधींनी केली आहे. मात्र, वारंवार निवेदने देऊनही अपेक्षित सकारात्मक प्रतिसाद मिळत नसल्याचा आरोप करण्यात आला आहे. त्यामुळे भ्रष्टाचार विरुद्ध जनआंदोलन न्यास, निफाड तालुका, लासलगाव शहर विकास समिती आणि शेतकऱ्यांच्या वतीने १० सप्टेंबर २०२६ पासून बाजार समिती परिसरात आमरण उपोषण करण्याचा इशारा देण्यात आला होता.
यासंदर्भात बाजार समितीचे सचिव यांना सविस्तर निवेदन देण्यात आले आहे. ९ सप्टेंबरपर्यंत बाजार समिती प्रशासन, संबंधित घटक आणि शेतकरी प्रतिनिधी यांची संयुक्त बैठक घेऊन मागण्यांवर ठोस निर्णय न झाल्यास १० सप्टेंबर रोजी सकाळी ११ वाजता बाजार समिती परिसरात आमरण उपोषण सुरू करण्यात येईल, असे निवेदनात स्पष्ट करण्यात आले आहे.
यापूर्वीही शेतकऱ्यांच्या विविध प्रश्नांबाबत बाजार समिती प्रशासनाकडे निवेदने देण्यात आली होती. त्यावेळी चर्चा करून कार्यवाही करण्याचे आश्वासन मिळाले; मात्र अनेक प्रश्नांचे कायमस्वरूपी निराकरण अद्याप झाले नसल्याचा दावा निवेदनकर्त्यांनी केला आहे.
लासलगाव कृषी उत्पन्न बाजार समिती ही कांदा तसेच विविध शेतीमालाच्या खरेदी-विक्रीसाठी महत्त्वाची बाजारपेठ आहे. नाशिक जिल्ह्यासह परिसरातील अनेक भागांतून शेतकरी आपला माल येथे विक्रीसाठी आणतात. त्यामुळे बाजार समितीतील व्यवहार पारदर्शक, शिस्तबद्ध, शेतकरीहिताचे आणि वेळेत होणे गरजेचे असल्याचे निवेदनात नमूद करण्यात आले आहे.
चुकवतीच्या विलंबाचा मुद्दा केंद्रस्थानी _ Lasalgaon APMC Farmers Hunger Strike
शेतमाल विकल्यानंतर मिळणाऱ्या चुकवतीच्या रकमेला होणारा विलंब हा शेतकऱ्यांसाठी मोठा आर्थिक प्रश्न असल्याचे निवेदनकर्त्यांचे म्हणणे आहे. माल विक्रीनंतर बियाणे, खते, कीटकनाशके, शेतीची औजारे, इंधन, वाहतूक, किराणा तसेच इतर आवश्यक खर्च भागविण्यासाठी शेतकऱ्यांना पैशांची तातडीने गरज असते.
वजनमाप आणि अंतिम हिशोब पूर्ण झाल्यानंतर चुकवतीची रक्कम विनाविलंब उपलब्ध व्हावी, यासाठी प्रभावी व्यवस्था करावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे. ऑनलाइन पेमेंट ही पारदर्शक पद्धत असली तरी त्यात विलंब झाल्यास शेतकऱ्यांची आर्थिक अडचण वाढते. त्यामुळे लागू कायदे आणि नियमांच्या चौकटीत शेतकरीहिताचा व्यवहार्य पर्याय बाजार समिती प्रशासन, व्यापारी आणि शेतकरी प्रतिनिधी यांच्या चर्चेतून निश्चित करावा, अशी मागणी करण्यात आली आहे.
लासलगावमधील या प्रश्नाच्या पार्श्वभूमीवर कांद्याच्या बाजारभावातही सध्या चढ-उतार सुरू आहेत. ९ सप्टेंबर रोजी लासलगाव बाजार समितीत उन्हाळ कांद्याचा कमाल दर ५,१०० रुपये प्रतिक्विंटल नोंदवला गेला होता.
१३ प्रमुख मागण्या
शेतकरी प्रतिनिधींनी बाजार समिती प्रशासनाकडे पुढील प्रमुख मागण्या केल्या आहेत : _ Lasalgaon APMC Farmers Hunger Strike
- शेतीमाल विक्रीनंतरची चुकवती कोणत्याही अनावश्यक विलंबाशिवाय मिळण्यासाठी प्रभावी व्यवस्था करावी.
- कायदे व नियमांच्या चौकटीत रोख चुकवती शक्य असल्यास त्याची व्यवस्था करावी किंवा चुकवतीतील काही हिस्सा रोख आणि उर्वरित रक्कम ऑनलाइन पद्धतीने तातडीने मिळेल, अशी कायदेशीर कार्यपद्धती निश्चित करावी.
- बाजार समितीतील सर्व स्वच्छतागृहे नियमितपणे कार्यान्वित ठेवून त्यांची स्वच्छता व देखभाल करावी.
- बाहेरगावाहून येणाऱ्या शेतकऱ्यांसाठी मोफत किंवा अत्यल्प दरात शेतकरी निवासाची सुविधा उपलब्ध करून द्यावी.
- शेतकऱ्यांसाठी स्वच्छ आणि शुद्ध पिण्याच्या पाण्याची कायमस्वरूपी व्यवस्था करावी.
- शेतीमाल घेऊन येणाऱ्या वाहनांना आगमनक्रमानुसार शिस्तबद्ध रांगेत उभे करण्यासाठी आवश्यक कर्मचारी नियुक्त करावेत.
- वाहनांच्या आगमनक्रमानुसार पारदर्शक पद्धतीने लिलाव प्रक्रिया राबवावी.
- वजनमापाच्या वेळी अनाठायी वाद होऊ नयेत यासाठी स्पष्ट नियम व नियंत्रण व्यवस्था तयार करावी. जाणीवपूर्वक वाद निर्माण करणाऱ्यांवर कारवाई करावी.
- टोमॅटो, भाजीपाला आणि इतर नाशवंत मालाचे वजनमाप झाल्यानंतर चुकवतीची रक्कम तातडीने मिळण्यासाठी स्वतंत्र व्यवस्था करावी.
- शासकीय किंवा अन्य कार्यक्रमांमुळे बाजार समितीचे कामकाज बंद राहणार असल्यास शेतकऱ्यांना त्याची पूर्वसूचना द्यावी.
- लिलाव, वजनमाप आणि चुकवतीच्या ठिकाणी शेतकऱ्यांना सन्मानपूर्वक वागणूक मिळावी.
- पिंपळगाव बसवंतसह इतर बाजार समित्यांच्या धर्तीवर खरेदीदाराच्या खळ्यावर चुकवतीची व्यवस्था उपलब्ध करून द्यावी.
- बाजार समितीतील सर्व कर्मचाऱ्यांना गणवेशाची सक्ती करावी तसेच कृषी उत्पन्न बाजार समितीच्या संस्थापकांची प्रतिमा दर्शनी भागात कायमस्वरूपी लावावी.
सर्व घटकांची संयुक्त बैठक घेण्याची मागणी _ Lasalgaon APMC Farmers Hunger Strike
बाजार समिती प्रशासन व व्यवस्थापन, मर्चंट्स असोसिएशनचे विश्वस्त, अडते-व्यापारी प्रतिनिधी आणि शेतकरी प्रतिनिधी यांची तातडीने संयुक्त बैठक घेऊन प्रत्येक मागणीवर ठोस निर्णय घ्यावा, अशी मागणी करण्यात आली आहे.
बैठकीत झालेल्या निर्णयांची लेखी नोंद ठेवून त्याच्या अंमलबजावणीसाठी निश्चित कालमर्यादा ठरवावी, असेही निवेदनात नमूद करण्यात आले आहे.
हे आंदोलन कोणत्याही व्यक्ती, व्यापारी, अडते किंवा संस्थेविरुद्ध वैयक्तिक आकसातून नसून शेतकऱ्यांना न्याय्य, पारदर्शक, सुलभ आणि वेळेत सेवा मिळावी आणि बाजार समितीतील व्यवहारांबाबत शेतकऱ्यांचा विश्वास कायम राहावा, या उद्देशाने करण्यात येत असल्याचे निवेदनकर्त्यांनी स्पष्ट केले आहे.
संबंधित विभागांकडे निवेदन _ Lasalgaon APMC Farmers Hunger Strike
या निवेदनाच्या प्रती पणन विभाग, जिल्हा प्रशासन, सहकार विभाग तसेच पोलीस आणि महसूल प्रशासनातील संबंधित अधिकाऱ्यांकडेही पाठविण्यात आल्या आहेत.
निवेदनावर बाळासाहेब दौडे, विष्णू सांबळे, उत्तम जगताप, विजय जाधव, ओमकार अष्टावकर, यश भोगे, प्रकाश पाटील, संदीप उगले, उत्तम वाघ, प्रमोद पाटील, पी. बी. पाटील, राजेंद्र कराड आणि साहेबराव खसे आदींच्या स्वाक्षऱ्या आहेत.
उपलब्ध वृत्तानुसार बाजार समितीचे सचिव नरेंद्र वाढवणे यांना निवेदनाची प्रत देण्यात आली असून, निवेदनाच्या प्रती पालकमंत्री गिरीश महाजन, अन्न व नागरी पुरवठा मंत्री छगन भुजबळ, जिल्हाधिकारी आणि पोलीस प्रशासनाकडेही पाठविण्यात आल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.
त्यामुळे शेतकऱ्यांच्या या १३ मागण्यांवर बाजार समिती प्रशासन काय भूमिका घेते, संबंधित घटकांची बैठक होते का आणि आंदोलनाबाबत पुढील निर्णय काय होतो, याकडे लासलगाव परिसरातील शेतकरी आणि व्यापारी वर्गाचे लक्ष लागले आहे.
-प्रतिनिधी : अय्याज शेख_ Lasalgaon APMC Farmers Hunger Strike