Maharashtra Spice Sale Restrictionsमहाराष्ट्रात मसाल्यांमधील भेसळ रोखण्यासाठी अन्न व औषध प्रशासनाचे कठोर निर्देश; नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्यांवर कारवाईचा इशारा.

Maharashtra Spice Sale Restrictions

महाराष्ट्रातील नागरिकांना सुरक्षित आणि दर्जेदार मसाले मिळावेत, यासाठी अन्न व औषध प्रशासनाने मसाला व्यवसायाशी संबंधित नियमांच्या अंमलबजावणीवर भर दिला आहे. मसाल्यांमध्ये प्रतिबंधित रंग, निकृष्ट कच्चा माल किंवा अन्य अनधिकृत पदार्थ मिसळून ग्राहकांची फसवणूक करणाऱ्यांविरुद्ध कठोर कारवाई केली जाईल, असा इशारा अन्न व औषध प्रशासनाचे आयुक्त तुकाराम मुंढे यांनी दिला आहे. मसाल्यांची निर्मिती, प्रक्रिया, साठवणूक आणि विक्री या सर्व टप्प्यांवर गुणवत्ता व स्वच्छतेच्या निकषांचे पालन करणे आवश्यक राहणार आहे.

मसाला व्यवसायातील प्रत्येक घटकाची जबाबदारी निश्चित _Maharashtra Spice Sale Restrictions

मसाल्यांमधील भेसळ रोखण्यासाठी उत्पादकांपासून किरकोळ विक्रेत्यांपर्यंत संपूर्ण पुरवठा साखळीवर लक्ष ठेवले जाणार आहे. हळद, मिरची, धणे, जिरे, काळी मिरी, दालचिनी, लवंग, वेलदोडे, हिंग, केशर, खसखस तसेच गरम मसाला, करी पावडर आणि इतर मिश्र मसाल्यांचाही या नियमांच्या कक्षेत समावेश आहे.

मसाले स्वच्छ करणे, वाळविणे, दळणे, मिश्रण तयार करणे, पॅकिंग, पुनर्पॅकिंग, वाहतूक आणि विक्री करणाऱ्या व्यावसायिकांना लागू अन्नसुरक्षा नियमांचे पालन करावे लागेल. हॉटेल्स, उपाहारगृहे, केटरर्स आणि संस्थात्मक स्वयंपाकगृहांनाही संबंधित तरतुदींचे पालन करणे आवश्यक असेल.

प्रतिबंधित रंग आणि भेसळयुक्त पदार्थ वापरल्यास कारवाई _ Maharashtra Spice Sale Restrictions

मसाल्यांना अधिक आकर्षक रंग देण्यासाठी किंवा वजन वाढविण्यासाठी हानिकारक पदार्थ मिसळणे हा गंभीर प्रकार मानला जातो. मेटॅनिल यलो, रोडामाइन बी, सुदान डाईज आणि लेड क्रोमेट यांसारख्या प्रतिबंधित रंगांचा वापर केल्याचे आढळल्यास संबंधितांवर कायद्यानुसार कारवाई होऊ शकते.

याशिवाय विटांची भुकटी, खडू, लाकडाचा भुसा, अनधिकृत स्टार्च, निकृष्ट दर्जाचे घटक किंवा अन्य परकीय पदार्थ मिसळणे, तसेच अर्क काढून घेतलेल्या मसाल्यांची विक्री करणे यावरही प्रशासनाची नजर राहणार आहे.

मसाले वाळविण्याच्या ठिकाणी स्वच्छता अनिवार्य

मसाल्यांची गुणवत्ता टिकवण्यासाठी त्यांची स्वच्छ आणि सुरक्षित वातावरणात प्रक्रिया करणे गरजेचे आहे. सार्वजनिक रस्ते, डांबरी पृष्ठभाग, गटारे, कचराकुंड्यांजवळील जागा किंवा जनावरांच्या गोठ्यांच्या परिसरात मसाले वाळविणे टाळणे नव्हे, तर संबंधित निर्देशांनुसार अशा ठिकाणी ते वाळविण्यास मनाई असेल.

उत्पादन आणि साठवणुकीच्या ठिकाणी स्वच्छता राखणे, परिसर कोरडा व कीडमुक्त ठेवणे आणि मसाल्यांना धूळ, घाण व दूषित घटकांपासून सुरक्षित ठेवणे आवश्यक आहे. मसाल्यांसोबत रसायने, कीटकनाशके, औद्योगिक रंग किंवा अन्य हानिकारक पदार्थ साठवण्यासही मनाई आहे.

FSSAI परवाना आणि कर्मचाऱ्यांचे प्रशिक्षण आवश्यक _ Maharashtra Spice Sale Restrictions

मसाल्यांचे उत्पादन, प्रक्रिया किंवा विक्री करणाऱ्या व्यावसायिकांकडे त्यांच्या व्यवसायाच्या स्वरूपानुसार भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरणाचा (FSSAI) वैध परवाना अथवा नोंदणी असणे आवश्यक आहे. केवळ सामान्य व्यापारी परवाना असल्याने मसाल्यांचे उत्पादन किंवा दळण करण्याची परवानगी मिळतेच असे नाही.

अन्न हाताळणाऱ्या कर्मचाऱ्यांची वैयक्तिक स्वच्छता, वैद्यकीय तंदुरुस्ती आणि आवश्यक प्रशिक्षण याकडेही लक्ष द्यावे लागेल. अन्नसुरक्षा व्यवस्थापन प्रणालीची अंमलबजावणी करून उत्पादनाची गुणवत्ता राखण्याची जबाबदारी संबंधित व्यावसायिकांवर असेल.

मसाल्यांच्या पाकिटावरील माहिती अचूक असावी

ग्राहकांना उत्पादनाबाबत पारदर्शक माहिती मिळण्यासाठी पॅकेटवर मसाल्याचे नाव, घटक पदार्थ, उत्पादकाचा तपशील, FSSAI परवाना क्रमांक, बॅच क्रमांक, उत्पादन किंवा पॅकिंग दिनांक आणि लागू नियमानुसार अंतिम वापराची मुदत अथवा ‘बेस्ट बिफोर’ची माहिती नमूद करावी लागेल.

मसाले शुद्ध, नैसर्गिक किंवा सेंद्रिय असल्याचे अथवा विशिष्ट आरोग्यविषयक फायदे असल्याचे दावे करताना लागू नियमांचे पालन करणे आवश्यक आहे. पुराव्याशिवाय दिशाभूल करणारी माहिती देऊन ग्राहकांची दिशाभूल करता येणार नाही.

सुट्या मसाला पावडरच्या विक्रीवर निर्बंध _ Maharashtra Spice Sale Restrictions

मसाल्यांची गुणवत्ता राखणे, भेसळ रोखणे आणि उत्पादनाचा मागोवा घेणे शक्य व्हावे, यासाठी सुट्या किंवा विनापॅकिंग स्वरूपातील मसाला पावडर आणि मिश्र मसाल्यांच्या विक्रीवर निर्बंध लागू करण्यात आल्याचे प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे. संबंधित निर्देशांनुसार मसाल्यांचे योग्य पद्धतीने पॅकिंग आणि सीलिंग करूनच त्यांचे वितरण व विक्री करावी लागेल.

मसाल्यांच्या निर्जंतुकीकरणासाठी इथिलीन ऑक्साइडला मनाई

मसाल्यांवर प्रक्रिया करताना इथिलीन ऑक्साइड या रसायनाचा वापर करण्यास मनाई करण्यात आली आहे. त्याऐवजी कायद्यानुसार मान्य असलेल्या प्रक्रियांचाच अवलंब करणे आवश्यक असेल.

मसाल्यांमधील कीटकनाशकांचे अवशेष, अफ्लाटॉक्सिन, जड धातू आणि अन्य दूषित घटकांचीही लागू अन्नसुरक्षा मानकांनुसार तपासणी केली जाणार आहे.

भेसळीचा स्रोत शोधून संबंधितांवर कारवाई _ Maharashtra Spice Sale Restrictions

भेसळयुक्त मसाले आढळल्यास केवळ दुकानातील विक्रेत्यापुरती कारवाई मर्यादित राहणार नाही. संबंधित उत्पादनाचा उत्पादक, मसाले दळणारे व मिश्रण करणारे व्यावसायिक, पुनर्पॅकिंग करणारे, पुरवठादार आणि भेसळीसाठी प्रतिबंधित पदार्थ उपलब्ध करून देणाऱ्यांचीही चौकशी केली जाऊ शकते.

अन्नसुरक्षा नियमांचे उल्लंघन करून नागरिकांच्या आरोग्याला धोका निर्माण करणाऱ्यांना कायद्यानुसार जबाबदार धरले जाईल. मसाल्यांच्या उत्पादनापासून ग्राहकांपर्यंत पोहोचण्यापर्यंतच्या प्रक्रियेवर देखरेख ठेवून भेसळीला आळा घालण्यावर प्रशासनाचा भर राहणार आहे.

महादूत जनबिंदू

प्रतिनिधी : दिपक सरोदे _ Maharashtra Spice Sale Restrictions

Nashik Educational Schemes Offline Application Deadline 2026 : शैक्षणिक योजनांसाठी अर्जाची मुदत ३० ऑक्टोबरपर्यंत वाढवली

Avatar photo

By Vishal Bhadane

Vishal Sanjay Bhadane is the Founder and Editor of MHDU News (Mahadut Janbindu), a digital news platform covering Maharashtra news, politics, crime, public issues, government schemes, business and breaking news with a commitment to accurate, timely and responsible journalism.

One thought on “Maharashtra Spice Sale Restrictions : सुट्या मसाल्यांच्या विक्रीवर निर्बंध, भेसळ करणाऱ्यांवर कठोर कारवाईचा इशारा”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *